iMAL

30 Quai des Charbonnages
Koolmijnenkaai, 1080 Brussels
Art Center for Digital Cultures & Technology

EMAP 2026: Éva B.Csonka in samenwerking met Pia Baltazar

—

EMAP is een Europees residentienetwerk dat opkomende kunstenaars ondersteunt op het gebied van mediakunst, technologie en interdisciplinaire praktijken. Na een jaarlijkse internationale open oproep selecteert EMAP mediakunstenaars of collectieven die zullen deelnemen aan een internationale, volledig gefinancierde residentie van twee maanden.

Voor de residentie van dit jaar bij iMAL werd de kunstenaar Éva Csonka geselecteerd. Zij stelde haar project The Most Dangerous Games We (Might) Play voor. Voor dit project zal ze samenwerken met Pia Baltazar.

Audiovisuele solovoorstelling met robotachtige elektrische gitaren en monochorden.
Psychedelische versie van de originele partituur en het instrument

The Most Dangerous Games We (Might) Play start met het continu invoeren van signalen in een elektronisch orkest. Zodra de partituur begint te klinken, vullen de klanken van de cello’s de ruimte met hun directe aanwezigheid. Er ontstaan nieuwe patronen en het robotinstrument nadert langzaam zijn operationele grenzen met steeds kortere signalenreeksen. Zwaartekracht en (wan)balans worden zowel zichtbaar als hoorbaar. Met de keuze voor een kwetsbaar, zelfgemaakt robotinstrument verkennen we de implicaties van een onzekere fysieke aanwezigheid door middel van geluid en beweging. Terwijl de ritmische dichtheid en diversiteit van de cello’s blijven toenemen, zorgen de elkaar overlappende en interfererende signalen voor een kettingreactie die leidt tot een chaotische dans van de machines, die zo hun eigen geluidswereld creëren.

Er is een eindeloze wisselwerking tussen de ‘machineoperator’, oftewel de uitvoerder, en de geluidsinstallatie zelf, die zorgt voor een voortdurend proces. Door de aanpassing van snelheid en speelwijze kan het ritme worden bepaald en de partituur in realtime worden gestuurd. Door twee van de gemotoriseerde cello’s zo te stemmen dat hun hoge en lage tonen (bassen) elkaar vocaal aanvullen, ontstaat er tegelijkertijd een soort competitieve dynamiek tussen de instrumenten wanneer we hun snelheid en speelgrenzen aanpassen.

In plaats van met technisch volwaardige industriële robots te werken, kies ik ervoor om zelfgemaakte modellen te bouwen, waarbij ik enkel de meest basale bewegingsvormen gebruik. Om het performatieve potentieel en het muzikale karakter van deze robots optimaal te benutten, assembleer ik diverse ruwe materialen tot nieuwe instrumentale entiteiten en herleid ik deze tot hun kernelementen. Ik start met het experimenteren met de vorm, afmetingen en hoogte van de monochord, evenals de afstand tussen het instrument zelf en de strijkstok.

De aandacht richt zich op aspecten zoals zwaartekracht en (on)balans, evenals op de vraag hoever de grenzen kunnen worden verlegd en wat die grenzen precies inhouden. Door deze elementen in uiteenlopende scenario’s en omgevingen samen te voegen, wil ik hun fysieke aanwezigheid en onderlinge relaties als geheel verkennen. Tijdens het concert bespeel ik zelf een of twee cello's met de hand en orkestreer ik tegelijkertijd de robotcello's. Ik heb ook een grootschalige bewerking van het concept gerealiseerd, waarbij het publiek tijdens de voorstelling de geluidsomgeving kon betreden.

Door verschillende technieken en muziekgenres in elkaar te laten opgaan, streeft het improviserende compositieproces zich op het oproepen van de sfeer van de psychedelica, waarbij dit geluidslandschap mensen samenbrengt. Een zelfgemaakte, robotachtige e-cellostrijkstok fungeert als een verlengstuk van het lichaam, deels gebouwd uit schroot en goedkope staalmaterialen. Dit concept is verder ontwikkeld met de creatie van een zelfgebouwde elektrische gitaar, welke de grenzen nog verder verlegt in de zoektocht naar het gewenste 'psychedelische' geluid. Het gebruik van roestige draad in plaats van traditionele cello-snaren creëert een gefragmenteerd en gebroken klanklandschap, terwijl de motoren en de fysieke constructie van het instrument nieuwe mogelijkheden bieden voor geluidsproductie. Ik bespeel zelf een of meer instrumenten handmatig, terwijl ik de robotinstrumenten dirigeer. In de nieuwe opstelling gebruik ik voorbekabelde Stratocaster- en P90-pickups in plaats van contactmicrofoons om de robotinstrumenten te voorzien van psychedelische klanklandschappen, terwijl de uitvoering van het geluid via robotbewegingen deels (on)controleerbaar blijft. Tijdens de komende residentie bij iMAL zal ik samenwerken met Pía aan het ontwerpen van interacties en het ontwikkelen van compositorische strategieën en methoden.

Éva B. Csonka

Éva B. Csonka is een opkomende geluids- en mediakunstenaar die zich richt op performatieve geluidsarchitecturen, livecomposities en nieuwe media. Ze put inspiratie uit uiteenlopende muziekgenres, variërend van klassieke muziek en avant-garde tot psychedelica. Ze beschrijft haar creaties als ‘tijdelijke utopieën’ en heeft mate interesse in de effecten en gevaren van digitalisering op de momenten van persoonlijke waarneming. Ze zet deze interesse en de uitdagingen van vallen en opstaan in real time voort via geluid, licht en ruimte. Jezelf verliezen en loslaten is een van de centrale elementen van haar werken.

Sinds 2026 maakt ze deel uit van de onderzoeksgroep Orchestra of the Future bij IRCAM in Parijs. In 2023 verbleef ze enige tijd in New York City, waar ze openbare locaties bezocht gewijd aan lichaamsbeweging, klassieke en avant-gardemuziek, waaronder de Juilliard School, het Lincoln Center en de Village Vanguard. Haar werken werden wereldwijd uitgevoerd en gepresenteerd op diverse festivals en locaties, waaronder ZKM-Kubus, het Ultrasound Festival, Inside Sonic, het Roundabout Festival, Robotic Soundscapes, Next Generation X, IRCAM Manifeste, NYCEMF 2025-2026 en de 17e Architectuurbiënnale van Venetië.

Éva volgde aanvankelijk een opleiding in dans en experimentele architectuur, met nadruk op uitgebreide megastructuren en brutalisme, maar schakelde later over naar nieuwe-mediakunst, met een speciale interesse voor nieuwe geluidsarchitecturen.

Pia Baltazar

Pia Baltazar is een intermedia-componiste, grensoverschrijdend onderzoekster en onafhankelijk curator. Ze werd in 1976 geboren in Toulouse, Frankrijk, en woont en werkt afwisselend in Brussel en Montreal.

Met een veelzijdige achtergrond in techniek, kunstfilosofie, digitale creatie en muziekcompositie ontwikkelt zij haar praktijk al meer dan twintig jaar op het snijvlak van interactief ontwerp, filosofie en artistieke productie.

Haar artistiek onderzoek richt zich op de creatieve mogelijkheden van de interactie tussen de zintuigen, zoals gehoor, zicht en tastzin, en op de rol van lichamelijkheid en ruimtelijkheid in zowel het creatieve proces als de esthetische ervaring. Hiermee wil ze de grensgebieden van waarneming en bewustzijn verkennen en onderzoeken wat deze specifieke vormen van tijdelijkheid en relationaliteit teweegbrengen.

Pia ontwikkelde een carrière als elektro-akoestische componiste en intermedia-kunstenaar. Tussen 2002 en 2011 werkte ze als soloartiest en kreeg opdrachten van onder meer de Franse staat, het INA-GRM, de GMEA en het IMEB, de National Centres for Musical Creation, evenals van BEK, het Bergen Centre for Electronic Arts. Daarnaast was ze present tijdens internationale festivals zoals Borealis in Bergen, het Radio France Festival in Montpellier, Présence Électronique in Parijs en OutHear in Londen. Van 2011 tot 2022 werkte ze voornamelijk samen met Aurélie Baltazar als deel van het duo Les Baltazars, waarbij ze samen een origineel repertoire ontwikkelden dat beeldende kunst, live performances, zintuiglijke dramaturgie en compositie omvatte. Dit repertoire, waar zintuiglijke ervaringen en licht centraal staan, komt tot uiting in performance-installaties, cross-zintuiglijke installaties, mistsculpturen en lichttableaus. Het is gepresenteerd op verschillende locaties en festivals zowel in Frankrijk als daarbuiten, zoals Le Phénix, Scènes de Valenciennes (festival Cabaret de curiosités), Reims (festival Orbis Pictus), LydGaleriet en Bit TeaterGarasjen (Bergen, Noorwegen), La Chartreuse de Villeneuve-lèz-Avignon, het 30/30-festival in Bordeaux, Rencontres-i in de Hexagone Scène Nationale de Meylan, en bij diverse groeps- en solotentoonstellingen. Sinds 2023 is ze een nieuwe fase van solowerk gestart, waarbij ze muziekcompositie en installatiekunst integreert, vaak in een locatiespecifieke setting. Sindsdien heeft ze dit solowerk gepresenteerd op onder andere de festivals CTM en SPATIAL in Berlijn, FIBER in Amsterdam, INSCAPE in Seoel, en MUTEK, Elektra en Akousma in Montreal.

About EMAP

Het European Media Art Platform, opgericht door werkleitz en medegefinacierd door Creatieve Europe sinds 2018, is een netwerk van 15 toonaangevende Europese organisaties die actief werkzaam zijn op het gebied van digitale en mediakunst, biokunst en robotkunst.

Via een jaarlijkse open oproep biedt EMAP volledig gefinancierde residenties van twee maanden aan voor kunstenaars. Elke residentie fungeert als een interculturele en interdisciplinaire uitwisseling tussen de kunstenaars en de gastorganisaties, waarbij een kunstenaarsvergoeding, een reiskostenvergoeding, een productiebudget, een gratis accommodatie en een toegang tot professionele laboratoria en faciliteiten worden aangeboden.

Credits

Met ondersteuning van het Creative Europe-programma van de Europese Unie, via het European Media Art Platform.

Portret Éva ©Szűcs Ágnes

Partner
Partner